द रॉयल बाईट: हृदयस्पर्शी कथा
विषय: नाती आणि संघर्ष
शंकररावांनी आज कपाटातून ती खास जपून ठेवलेली रेशमी शर्ट बाहेर काढली. त्याला इस्त्री करताना त्यांचे हात थरथरत होते. चेहऱ्यावर एक वेगळेच तेज होते. आज त्यांच्या आयुष्यातील सर्वात मोठा दिवस होता. त्यांचा मुलगा, राहुल, शहरात एक आलिशान रेस्टॉरंट उघडत होता - 'द रॉयल बाईट'.
शंकररावांनी स्वतः आयुष्यभर एका छोट्याशा खानावळीत घाम गाळला होता. लोकांची उष्टी काढली, रात्रंदिवस राबून राहुलला हॉटेल मॅनेजमेंट शिकवले होते. "माझा पोरगा मोठं हॉटेल काढणार," हे स्वप्न त्यांनी कित्येक वर्षे उराशी बाळगले होते.
आज ते स्वप्न पूर्ण होत होते. सकाळपासून ते फोनची वाट पाहत होते. राहुलचा फोन येईल,
"बाबा, आज ओपनिंग आहे, तुम्ही आणि आई तयार राहा, गाडी पाठवतोय."
पण दुपार उलटली, संध्याकाळ झाली. फोन वाजला नाही. शेजारी राहणाऱ्या जोशी काकांनी विचारले, "काय शंकरराव, निघाला नाही अजून? तुमच्या राहुलच्या हॉटेलचं उद्घाटन आहे ना आज? पेपरमध्ये मोठी जाहिरात आलीय."
कळीचा क्षण...
शंकररावांच्या काळजात चर्र झालं. त्यांनी पेपर उघडून पाहिला. चकचकीत जाहिरात होती. प्रमुख पाहुणे म्हणून शहरातले मोठे आमदार आणि बिझनेसमन येणार होते. पण त्या निमंत्रण पत्रिकेत किंवा जाहिरातीत कुठेही 'आई-वडील' म्हणून त्यांचे नाव नव्हते.
ते समजून चुकले. राहुलला आता उच्चभ्रू सोसायटीत वावरायचे होते. तिथे या साध्या, खानावळ चालवणाऱ्या बापाची त्याला लाज वाटत होती. त्यांच्या साध्या राहणीमानाचा त्याला संकोच वाटत होता. शंकररावांची पत्नी कोपऱ्यात पदराने डोळे पुसत होती. "राहू द्या हो, नका जाऊ. त्याला आपली गरज नाही आता."
शंकरराव क्षणभर स्तब्ध झाले. डोळ्यांत पाणी तरळले. ज्या हातांनी त्याला पहिले घास भरवले, तेच हात आज त्याला नकोसे झाले होते. पण मग त्यांनी डोळे पुसले. त्यांच्यातील 'बाप' जागा झाला. ते पत्नीला म्हणाले, "अगं, रडतेस काय? माझा मुलगा जिंकलाय. त्याने स्वतःचं विश्व निर्माण केलंय. मी तिथे जाणार. त्याला माझी लाज वाटत असेल, पण मला त्याचा अभिमान आहे."
"पण त्याने बोलावलं नाही..."
"त्याने पाहुणा म्हणून बोलावलं नसेल, पण एक ग्राहक म्हणून तर मी जाऊ शकतो ना?" शंकररावांच्या आवाजात एक वेगळाच निश्चय होता.
'द रॉयल बाईट' मध्ये आगमन
रात्री आठ वाजता 'द रॉयल बाईट' दिव्यांच्या रोषणाईने नाहून निघाले होते. महागड्या गाड्यांची रांग लागली होती. सुटाबुटातले लोक आत जात होते. राहुल दारात उभा राहून सगळ्यांचे स्वागत करत होता, हसत होता. तेवढ्यात तिथे एक रिक्षा येऊन थांबली. त्यातून शंकरराव उतरले. साधी पँट आणि तीच रेशमी शर्ट.
त्यांच्याकडे बघून सेक्युरिटी गार्ड अडवायला पुढे आला, पण राहुलची नजर त्यांच्यावर पडली. त्याचे हसू विरले. चेहरा पांढराफटक पडला. "बाबा इथे? आणि या वेशात?" त्याला भयंकर ओशाळल्यासारखे झाले. शंकरराव राहुलकडे बघून फक्त स्मितहास्य केले आणि थेट आत गेले. त्यांनी कोपऱ्यातले एक छोटेसे टेबल पकडले आणि शांतपणे बसले.
वेटर आला. त्याने मेनू कार्ड दिले. शंकररावांनी मेनू न बघताच सांगितले, "बाळा, तुमच्या शेफला सांग, वराडी ठेचा आणि भाकरी मिळेल का? आणि हो, त्यात लसणाची फोडणी जरा खमंग द्यायला सांग." वेटरने आश्चर्याने राहुलकडे पाहिले. राहुलने मान डोलावली. जेवण आले. शंकररावांनी पहिला घास घेतला. त्यांच्या डोळ्यांत पाणी आले. चव अगदी तशीच होती, जशी त्यांनी राहुलला लहानपणी शिकवली होती. त्यांनी पोटभर जेवून घेतले.
त्यांनी वेटरला बिल आणायला सांगितले. वेटर म्हणाला, "अहो काका, राहुल सरांनी बिल नको सांगितलंय."
शंकरराव ताडकन उठले. त्यांचा आवाज शांत पण कणखर होता. "त्याला सांग, मी इथे त्याचा बाप म्हणून नाही, एक ग्राहक म्हणून आलोय. आणि ग्राहकाकडून पैसे घेणे हा धंदा आहे, उपकार नाही." त्यांनी बिलाचे पूर्ण पैसे दिले. आणि वर वेटरला ५०० रुपयांची टीप दिली. ती टीप देताना त्यांच्या हातातील कष्टाचे व्रण स्पष्ट दिसत होते.
शेवटची भेट आणि ती चिठ्ठी...
जाताना ते राहुल जवळ थांबले. राहुलची मान खाली गेली होती. शंकररावांनी त्याच्या खांद्यावर हात ठेवला आणि म्हणाले, "राहुल, हॉटेल खूप छान झालंय. जेवणही उत्तम होतं. ती लसणाची फोडणी... अगदी परफेक्ट जमलीय तुला. खूप मोठा हो."
त्यांनी खिशातून एक पाकीट काढले आणि राहुलच्या हातात दिले. "हे ठेव. तुझ्या व्यवसायाची ही 'पहिली बोहनी'. माझ्या खानावळीत जेव्हा तू पहिल्यांदा गल्ल्यावर बसला होतास, तेव्हाची ती सवय... बाप म्हणून आशीर्वाद द्यायला आलो होतो, पण व्यापारी म्हणून तुला शुभशकुन देऊन जातोय."
'बाळा, तू कितीही मोठा झालास, तरी तुझे मूळ विसरू नकोस. तुझ्या यशाच्या इमारतीचा पाया मी रचलाय, हे जरी तू विसरलास, तरी तो पाया तुला कधीच ढासळू देणार नाही. माझा आशीर्वाद नेहमीच तुझ्या पाठीशी आहे. - तुझा बाबा.'
त्या चकचकीत हॉटेलात, एसीच्या थंडगार हवेतही राहुलला दरदरून घाम फुटला. आज त्याने करोडोंचे हॉटेल उभे केले होते, पण त्या ११०० रुपयांच्या 'पहिल्या बोहनी' समोर आणि बापाच्या त्या निस्वार्थ प्रेमासमोर त्याचे सर्व यश खुजे वाटत होते. त्याला समजले की, त्याने जगाला जिंकण्यासाठी ज्यांना हरवले, तेच त्याचे खरे जग होते.