आईचा मूक त्याग
विषय: आईचा त्याग | श्रेणी: भावनिक कथा
अहिल्यानगरच्या (अहमदनगर) एका जुन्या, चिंचोळ्या गल्लीत असलेल्या वाड्यात 'काव्या' तिची आई, 'सरस्वती' सोबत राहायची. काव्या अतिशय सुंदर आणि महत्त्वाकांक्षी होती. पण तिला तिच्या आईची भयंकर लाज वाटायची. सरस्वतीचे दोन्ही हात कोळशासारखे काळे आणि वेडेवाकडे झाले होते.
"माझ्या मैत्रिणींना तुझे हे भयानक हात बघून किळस येते. तू माझ्या कॉलेजमध्ये चुकूनही येऊ नकोस," काव्या नेहमी आईचा अपमान करायची. सरस्वती कधीही उलटून बोलली नाही. ती फक्त एका अंधाऱ्या कोपऱ्यात बसून, जुन्या कपड्यांच्या 'गोधड्या' शिवत बसायची. त्या चिकटलेल्या आणि विद्रुप बोटांनी सुई धरताना तिच्या हातातून अनेकदा रक्त यायचे, तिला भयंकर वेदना व्हायच्या... पण ती ओठ दाबून गप्प राहायची.
काव्याला पुण्यात एका मोठ्या आयटी कंपनीत नोकरी लागली. ती घर सोडून गेली. तिने आईला कधीच पुण्याला बोलावले नाही. "माझ्या हाय-क्लास सोसायटीत या विद्रुप बाईला मी कशी ओळख देणार?" हा तिचा अहंकार होता. चार वर्षांनंतर अचानक शेजाऱ्यांचा फोन आला. सरस्वती वारली होती.
सत्याचा उलगडा आणि पेटीतील रहस्य
काव्याने अहिल्यानगरला येऊन फक्त घर विकण्याची घाई केली. वाड्याची साफसफाई करताना तिला कोपऱ्यात सरस्वतीची ती जुनी, गंजलेली 'पत्र्याची पेटी' दिसली, जिला ती नेहमी कुलूप लावून ठेवायची.
काव्याने रागाने त्या पेटीचे कुलूप फोडले. पण... पेटी उघडताच काव्याच्या हातातील दगड निसटून फरशीवर आदळला. तिचा श्वास छातीतच गोठला. तिथे जुन्या गोधड्या नव्हत्या, तर एक हाताने विणलेली लाखमोलाची अस्सल 'पैठणी साडी' होती.
त्या पैठणीच्या खाली एक जुनी, पिवळी पडलेली 'पुण्याच्या ससून हॉस्पिटलची' मेडिकल फाईल आणि एक लाल रंगाची डायरी होती. काव्याने ती फाईल उघडली. डॉक्टरांचा रिपोर्ट होता— "काव्या दोन वर्षांची असताना घरात स्टोव्हचा भयंकर स्फोट झाला. आईने स्वतःच्या जीवाची पर्वा न करता, मुलीचा चेहरा आणि शरीर वाचवण्यासाठी स्वतःचे दोन्ही हात त्या आगीच्या भडक्यात घातले."
"माझी लाडकी काव्या... तू लहानपणी एकदा म्हणाली होतीस की लग्नात तुला सर्वात सुंदर पैठणी नेसायची आहे. पण माझ्यासारख्या विद्रुप आणि गरीब बाईकडे तुला द्यायला पैसे नव्हते. मी लोकांचे जुने कपडे शिवून पैसे साठवू लागले... तुझ्या लग्नाच्या या पैठणीवर एक-एक धागा विणायचे, तेव्हा मला माझ्या वेदना विसरायला व्हायचं. तू मला कुरूप म्हणायचीस, तेव्हा मला वाईट वाटायचं नाही... कारण तुझं ते सुंदर रूप माझ्याच जळलेल्या हातांची पुण्याई होती."
ज्या हातांची काव्याला लाज वाटायची, त्याच रक्ताळलेल्या आणि वेड्यावाकड्या हातांनी तिच्यासाठी तब्बल दहा वर्षे वेदना सहन करून ही लाखमोलाची पैठणी विणली होती. काव्या त्या पत्र्याच्या पेटीसमोर गुडघ्यावर कोसळली. ती सुन्न करणारी शांतता आज कोणत्याही मोठ्या रडण्यापेक्षा हजार पटींनी भयंकर होती.
